Dane Paulus Maideh-idehan ka Negara-negara Lianan buat Midartayang Orti Rahayu
13:1—20:38
Dane Barnabas lan Dane Saulus Kautus saking Kota Antiokia
13
Duk punika ring pasamuan para krama druen Sang Hyang Yesuse sane ring Kota Antiokia,
wenten para anak lanang sane dados sinoman Sang Hyang Pengardi.
Ipun pada ngicen pengajah-ajahan indik Sang Hyang Yesus.
Anake punika nenten tios,
dane Barnabas,
dane Simeon sane taler kasambat Selem,
dane Lukius saking Kota Kirene,
dane Saulus,
tur dane Menahem sane saking alit kaangkat dados semeton raja Herodes Antipas.
2 Ritatkala para krama druen Sang Hyang Yesus ngaturang bakti tur mapuasa,
irika raris Roh Sang Hyang Pengardi masabda ring ipun makasami sapuniki,
“Pilih ja Barnabas lan Saulus apanga ia ajak dadua nglaksanayang ayah-ayahan ane suba tetepang Nira.”
3 Sasampune wusan mapuasa lan mabakti,
raris ipun ngenahang tangannyane ring dane Barnabas sareng dane Saulus pinaka tanda ipun kaserahang ring Sang Hyang Pengardi lan kautus mangda midartayang Orti Rahayu indik Sang Hyang Yesus.
Dane Barnabas lan Dane Saulus Midartayang Orti Rahayu ring Pulo Siprus
4 Sasampune kenten,
dane Barnabas sareng dane Saulus luas nuju Kota Seleukia krana dane kautus olih Roh Sang Hyang Pengardi.
Saking kotane punika dane sareng kalih malayar nuju Pulo Siprus.
5 Sasampune dane sareng kalih rauh ring Kota Salamis ring Pulo Siprus punika,
dane midartayang pengajahan saking Sang Hyang Pengardi ring bale-bale wantilan agama Yahudine.
Dane makakalih kasarengin olih I Yohanes Markus mangda nulungin dane sareng kalih.
6 Dane makatiga luas ngiterin saluirin pulone punika ngantos ka Kota Papos.
Irika kabenengan ipun sami matemu sareng anak Yahudi sane mapesengan Baryesus yening ring basa Yunani mapesengan Elimas.
I Elimas puniki tukang sihir sane ngaku-ngaku dados sinoman Sang Hyang Pengardi.
7 Tukang sihire punika masawitra sareng gubernur irika sane mapesengan Sergius Paulus.
Gubernure puniki anak sane wikan lan wicaksana.
Raris gubernure punika ngamanggil dane Barnabas sareng dane Saulus mangda tangkil,
krana sang gubernure punika meled mirengin pengajahan saking Sang Hyang Pengardi.
8 Nanging tukang sihire punika ngutsahayang nungkasin pengajahan dane Barnabas sareng dane Saulus mangda gubernure nenten pracaya ring Sang Hyang Yesus.
9 Dane Saulus sane taler kasambat Paulus,
kaebekin olih Roh Sang Hyang Pengardi.
Irika dane nlektekin tukang sihire punika.
10 Raris dane Paulus mabaos sapuniki,
“Wih tukang bobab!
Ragane buka ratun para setan krana ragane nglawan paundukan ane patut!
Ngudake ragane tusing suud-suud ngipekang margi sane patut saking Sang Hyang Tunggal tur ngranayang anake inguh paling?
11 Nah jani,
tolih ja!
Sang Hyang Tunggal jagi ngukum ragane.
Ragane bakal buta,
tur tusing nyidang ningalin sinar matan aine kanti dinane ane kapastiang Ida.”
Jeg pramangkin tukang sihire punika ngrasayang peningalannyane kalingkubin sayong tur peteng dedet kantos magabag-gabagan ngrereh anak mangda nuntun ipun.
12 Ritatkala gubernure nyaksiang paindikane punika,
dane pracaya ring Sang Hyang Yesus krana dane angob pisan indik pengajahan Sang Hyang Yesuse.
Dane Paulus sareng dane Barnabas luas ka Kota Antiokia ring Wawidangan Pisidia
13 Kaceritayang mangkin,
dane Paulus malayar saking Kota Papos sareng sawitran danene ka Kota Perga ring Wawidangan Pampilia.
Nanging dane Yohanes Markus ngalain ipun sami raris mawali ka Kota Yerusalem krana nenten malih meled nglanturang ayah-ayahane.
14 Saking Kota Perga ipun sami nglanturang mamargi kantos rauh ring Kota Antiokia Wawidangan Pisidia.
Ring rahina Sabat,
ipun sami ngranjing tur malinggih ring bale wantilan agama Yahudine.
15 Sasampune Cakepan Suci sane katulis olih dane Musa lan para sinoman Sang Hyang Pengardine wusan kawacen,
irika para kelian bale wantilane nunden anak nunas kapining dane Paulus sareng dane Barnabas sapuniki,
“Duh para semeton tiange,
durusang ja ngicen pitutur yening wenten piteket mangdane ngibur manah para semetone iriki.”
16 Raris dane Paulus ngadeg saha ngicen tanda nganggen tangan mangda anake akeh mendep tur mabaos sapuniki,
“Duh para semeton Bangsa Israel miwah semeton bangsa lianan sane pada jejeh kapining Sang Hyang Pengardi,
pirengin ja tiang!
17 Sang Hyang Pengardi,
sasembahan anak Israele,
sampun milih leluhur anak Israele.
Ida sane idumun nadosang leluhure punika bangsa sane ageng tatkala meneng ring Negeri Mesir dados krama sane kajajah irika.
Malantaran kuasan Idane,
Ida sampun nuntun leluhure makasami medal saking Negeri Mesire.
18 Petang dasa (40) tiban suene,
Sang Hyang Pengardi sabar kapining dosan-dosan para leluhure tatkala ring genah sane bengang linggah.
19 Tur sasampune Ida ngenyagang papitu bangsa sane wenten ring negeri Kanaan,
Ida ngedum-edumang tanahe punika dados warisan buat para leluhure.
20 Makasami paindikane punika mamargi sawetara samas seket (450) tiban suenea.
“Wusan punika Sang Hyang Pengardi ngicen para pemimpinb mangda mamrentah leluhur iragane,
kantos ring jaman dane Samuel dados pemimpin tur pada dados sinoman Sang Hyang Pengardine.
21 Nanging sasampune kenten,
para leluhur iragane nunas kapining dane Samuel mangda kicen raja.
Raris Sang Hyang Pengardi milih dane Saul,
okan dane Kis saking soroh Benyamin,
dados raja.
Raja Saul punika mamrentah petang dasa (40) tiban suene.
22 Sasampune Sang Hyang Pengardi nenten nganggeang dane Saul dados rajan bangsane puniki,
Ida ngangkat dane Daud mangda dados rajan leluhur iragane.
Indik dane Daud Sang Hyang Pengardi sampun masabda sapuniki,
‘Nira suba maan anak ane madan Daud pianakne Isai;
ia anak ane nyenengin manah Nirane.
Ia lakar nglaksanayang makejang pikayunan Nira.’
23 “Tur saking sentanan raja Daud,
Sang Hyang Pengardi nyadyayang Juru Rahayu buat Bangsa Israele,
inggih punika Sang Hyang Yesus.
Paindikane punika manut sekadi janjin Sang Hyang Pengardine idumun.
24 Sadereng Sang Hyang Yesus rauh jagi ngawitin pakaryan Idane,
dane Yohanes Sang Penglukat sampun midartayang ring saluirin anak Israele mangda ipun sami masalin saking urip sane madosa tur kalukat.
25 Ritatkala dane Yohanes Sang Penglukat makire muputang pakaryan danene,
dane mabaos ring anake akeh sapuniki,
‘Sirake tiang manut ragane sami?
Tiang nenten ja Anak sane antos-antosang ragane.
Sujatine,
Anake punika jagi rauh sasampun tiange.
Kadirasa ngelus sandal Idane kamanten,
tiang nenten ja pantes.’”
26 Dane Paulus mabaos malih sapuniki,
“Duh para semeton,
sentanan dane Abraham,
wiadin anak nenten Yahudi sane jejeh kapining Sang Hyang Pengardi!
Orti indik Juru Rahayune punika sampun kaortiang sid iragane.
27 Nanging warga Kota Yerusalem lan para pemimpine nenten ngakuin Sang Hyang Yesus dados Juru Rahayun ipune.
Ipun sami nenten ja ngerti trawangan para sinoman sane kawacen sebilang rahina Sabat.
Nanging ipun sami ngamargiang trawangane punika malantaran ngukum Sang Hyang Yesus.
28 Yadiastun ipun nenten manggihin kaiwangan Sang Hyang Yesuse sane ngranayang Ida pantes kaukum padem,
nanging ipun tetep nunas ring gubernur Pilatus mangda Ida kasedayang.
29 Pamuputne,
ipun sami nglaksanayang makasamine sane katulis ring Cakepan Sucine indik Sang Hyang Yesus krana ipun nenten ngerti daging Cakepan Sucine.
Raris layon Idane katedunang saking kayu salibe tur kagenahang ring kuburan guanec.
30 Nanging Sang Hyang Pengardi nguripang Ida malih sekadi jati mula saking anake padem.
31 Sasampune maurip malih,
makudang dina suene Ida ngedengang angga kapining para pengiring Idane sane nyarengin Ida saking Galilea ka Yerusalem.
Mangkin ipun sami dados saksin Idane buat Bangsa Yahudi.
32 Sane mangkin,
tiang sami ngortiang Orti Rahayune punika kapining semeton sami.
Ortine punika,
nenten tios janji sane sampun kicen kapining para leluhur iragane.
33 Turmaning Sang Hyang Pengardi sampun nglaksanayang janjine punika kapining iraga,
nenten tios soroh sentanan ipune.
Ida nglaksanayang janjine punika antuk nguripang Sang Hyang Yesus malih.
Krana wenten katulis ring Kidung sane kakalih sapuniki,
‘Cening mula Putran Nirane;
Dinane jani Nira suba dadi Ajin Ceninge.’ Kidung 2:7.
34 “Sang Hyang Pengardi sampun nguripang Ida malih saking anake padem.
Mangkin Ida nenten jagi seda malih.
Sang Hyang Pengardi sampun masabda kapining bangsan Idane indike punika sapuniki,
‘Nira bakal ngicen cening saluirin janji sucine ane pasti kalaksanayang
ane suba janjiang Nira tekening raja Daud.’ Yesaya 55:3.
35 “Punika mawinan raja Daud sampun matur kapining Sang Hyang Pengardi ring Kidung sane lianan sapuniki,
‘Iratu nenten manggiang Parekan Iratune sane suci puniki kantos berek ring genah anake padem.’ Kidung 16:10.
36 “Sabdane punika nenten ja indik raja Daud.
Krana sasampune ngayahin Sang Hyang Pengardi selantang tuuhne,
raja Daud punika padem raris kakubur sareng-sareng para leluhur idane.
Tur ragan idane sampun berek ring kuburane.
37 Nanging Sang Hyang Yesus sampun kauripang malih olih Sang Hyang Pengardi tur anggan Idane nenten ja berek ring kuburan.
38 “Nah sane mangkin,
duh para semeton sami,
semeton musti uning daging Orti Rahayune punika nenten tios dosan-dosan semetone prasida kaampurayang malantaran Sang Hyang Yesus.
39 Turmaning malantaran Ida,
makasami anake sane pracaya jagi kabebasang saking sekancan ukuman ulian dosa.
Paindikane punika nenten mresidayang kapolihang krana satinut ring ukum agama Yahudi saking dane Musa.
40 Punika mawinan semeton sami musti waspada mangdane napi sane katulis olih para sinomane nenten mamargi ring semeton.
Wenten sabdan Sang Hyang Pengardi sapuniki,
41 ‘Tingalin ja,
wih kita anak ane nganistayang sabdan Nira,
kita bakal ngon laut kapademang.
Sawireh di jamane ene Nira bakal makarya paundukan ane ngranayang kita kalintang nyeh.
Sakewala kita tusing bakal pracaya
yadiastun ada ane nyeritayang tekening kita.’”
Habakuk 1:5.
42 Ritatkala dane Paulus sareng dane Barnabas sedek medal saking bale wantilane punika,
anake irika nunas mangda dane nerangang malih pengajahane punika ritatkala rahina Sabat sane jagi rauh.
43 Sasampune anake irika wusan mabakti,
akeh anake nututin dane Paulus sareng dane Barnabas.
Anake punika wenten anak Yahudi taler anak nenten Yahudi sane bakti kapining Sang Hyang Pengardi.
Irika dane sareng kalih ngajahin lan nuturin ipun sami mangda tetep maurip manut wara nugraha saking Sang Hyang Pengardi.
44 Ritatkala sampun rauh rahina Sabate punika,
das makasami anake sane ring kotane punika mapunduh jagi mirengin pengajahan Sang Ratu Agung.
45 Ritatkala para anak Yahudine nyingakin anake akeh punika,
ipun kalintang iri ati.
Ipun nganistayang dane Paulus saha nungkasin sekancan sane ajahin dane.
46 Nanging dane sareng kalih ngancan wanen,
saha mabaos sapuniki,
“Sujatine pengajahan saking Sang Hyang Pengardine musti kaortiang buat semeton sami dumunan,
nanging semeton nulak pengajahane punika.
Sekadi punika semeton muktiang yening semeton nenten pantes nerima urip salamin-laminne sareng Sang Hyang Pengardi.
Punika mawinan tiang sareng kalih luas ring bangsa-bangsa sane nenten Yahudi.
47 Krana Sang Ratu Agung sampun mrentahang tiang sareng kalih sapuniki,
‘Nira suba milih cening apang dadi galang buat anak tusing Yahudi,
apanga cening ngortiang orti kaslametan kanti ka saluirin manusane di gumine.’”
Yesaya 49:6.
48 Duk mirengin paindikane punika,
anake nenten Yahudi seneng pisan saha ngagungang pengajahan Sang Ratu Agung.
Tur makasami anake sane sampun kapastiang nerima urip sujati salamin-laminne dados pracaya kapining Sang Hyang Yesus.
49 Irika pengajahan Sang Ratu Agung kasub ring saluirin wawidangan punika.
50 Nanging para anak Yahudi manes-manesin para pengede kotane punika lan soroh para anak istri sane kaajiang sane bakti kapining Sang Hyang Pengardi.
Punika mawinan dane Paulus lan dane Barnabas kasiksa lan katundung saking wawidangane punika.
51 Nanging dane sareng kalih ngetebang buk saking telapak batis danene dados tanda yening anake irika jagi kaukum.
Raris dane sareng kalih luas ka Kota Ikonium.
52 Duk punika para pengiring Sang Hyang Yesuse ring Kota Antiokia kalintang liang lan kaebekin olih Roh Sang Hyang Pengardi.